Dierenarts in beeld

De indicatie en therapie is vergelijkbaar met de humane fysiotherapie en bestaat uit massage, fysiotechniek en oefentherapie. Massage kan als therapie op zich gebruikt worden maar wordt over het algemeen gebruikt om andere behandelingen mogelijk te maken. Door massage zal de patiënt ontspannen en de behandeling makkelijker toelaten.

Bij fysiotechniek maakt men gebruik van fysische prikkels. Niet als een therapie op zich, maar meer om bewegingstherapie mogelijk te maken. Enkele voorbeelden hiervan zijn thermotherapie (warmte, koude), lichttherapie (laser), laag-, midden-, en hoogfrequente elektrotherapie (respectievelijk TENS, interferentie en pulserend magneetveld) en ultrageluid. Welke therapievorm gebruikt wordt is afhankelijk van de patiënt en van het probleem.

 Oefentherapie is de belangrijkste therapie. Een dier kan niet langdurig geïmmobiliseerd worden. Bewegen is daarom een essentieel onderdeel van de dierfysiotherapie. Deze oefeningen zullen niet alleen tijdens behandelingen gedaan worden maar vooral als huiswerk voor de eigenaar meegegeven worden. Ook hierbij geldt weer dat de soort en intensiteit van de oefening geheel afhankelijk zijn van het dier, van de klacht én van de eigenaar.

Verwijzing dierenarts

Een dierfysiotherapeut kan therapeutisch en preventief werken. Bij een therapeutische behandeling is er altijd een verwijzing door een dierenarts nodig. Voor preventieve (be)handelingen niet. Onder therapeutische behandelingen wordt onder andere de orthopedische problemen zoals artrose, HD, spondylose, revalidatie en ouderdomsklachten verstaan. Onder de preventieve (be)handelingen vallen onder andere gewichtsproblemen (overgewicht), conditie verbetering en sportkeuring.

Dat een dierfysiotherapeut alleen op doorverwijzing werkt is niet voor niets. Een aantal behandelingen zijn namelijk niet zonder gevaar. Een patiënt met bijvoorbeeld diabetes mellitus kan niet zonder gevaar behandeld worden met behulp van ultrageluid. De dierfysiotherapeut zal ook zijn of haar bevindingen kortsluiten met de dierenarts zodat deze weet wat er gedaan is en wat voor adviezen de eigenaar heeft meegekregen.

Hoe gaat een dierfysiotherapeut nu te werk?

Vaststellen hulpvraag eigenaar. Wat zijn de verwachtingen van de eigenaar qua behandelingsmethoden en vooruitgang van zijn dier. Wil hij na een behandeling zelf thuis verder aan de gang of moet de behandeling volledig onder begeleiding van de fysiotherapeut. Hoever verwacht de eigenaar verbetering van de klachten.

Onderzoek. Voordat de fysiotherapeut begint te behandelen wordt er naar de patiënt gekeken. De anamnese wordt afgenomen en het dier wordt onderzocht. Voor dit onderzoek wordt ruim de tijd genomen. Op deze manier krijgen dier en fysiotherapeut ook de kans elkaar te leren kennen.

Vaststellen behandelbare grootheden. Welke delen van het lichaam moeten behandeld worden. Welke weefsels en welke beperkingen (b.v. pijn, bewegingsbeperking, te hoge tonus, enz.)

Behandeldoelen korte termijn. Wat zijn de zaken die het eerst aangepakt moeten worden. Vaak gaat het hier om pijn en/of immobiliteit.

Behandeldoelen lange termijn. Wat zijn de zaken die wat langer kunnen wachten of kunnen  pas verbeteren nadat er andere problemen zijn verholpen. Het versterken van de spieren bijvoorbeeld kan pas wanneer het dier weer wat beter kan bewegen en wanneer het dier minder pijn heeft.

Prognose. Kloppen de verwachtingen van de eigenaar (en dierenarts) met de bevindingen van de fysiotherapeut.

Terugkoppeling naar de dierenarts. De doorverwijzende dierenarts krijgt een verslag van het onderzoek en behandeling 

De dierfysiotherapeut richt zich niet alleen maar op de klacht. Er wordt ook aandacht besteed aan klachten elders in het lichaam die worden veroorzaakt door de klacht; een hond die een achterpoot niet gebruikt ten gevolge van een kruisband probleem zal zijn andere achterpoot anders belasten waardoor deze overbelast kan raken. Maar ook de rug zal niet recht gehouden worden omdat de achterpoten anders dan normaal onder het lichaam wordt geplaatst.

Daarnaast zal de fysiotherapeut ook aandacht besteden aan de leefomgeving, bewegingsregime en voedingsregime van het dier. Opstapjes om in de auto of op de bank te komen, vloerkleden op de gladde laminaatvloer ter voorkoming van uitglijden, zes keer een kwartier uitlaten in plaats van vier keer een half uur zijn hier voorbeelden van. Een fysiotherapeut zal balans proberen te vinden tussen de belasting en de belastbaarheid. Wat wil de eigenaar doen en wat kan het dier aan.

Gevolgen van pijn

Wanneer een dier zich minder actief gedraagt dan voorheen, kan het nodig zijn om een fysiotherapeut in te schakelen.

Enkele voorbeelden:

-         niet meer in de auto springen

-         niet meer opstaan ter begroeting

-         niet meer geborsteld willen worden

-         minder verdraagzaam worden

-         niet meer spelen

-         minder graag mee uit gaan

Veel van deze punten zien eigenaren als ouderdomssymptomen en niet als klacht. Men heeft niet door dat deze symptomen kunnen duiden op pijn ten gevolge van bijvoorbeeld artrose.

Naast het signaleren van bewegingsproblemen en adviseren hierover, kan een dierenartsassistent samen met de dierfysiotherapeut ook preventief te werk gaan. Bij bijvoorbeeld puppy party's waar de dierfysiotherapeut informatie kan geven over het bewegingsregime van de pup. Op deze manier  kunnen dierenarts, -assistent en fysiotherapeut hetzelfde adviseren. Ook bij de begeleiding van een hond met obesitas kan het nodig zijn om een fysiotherapeut in te schakelen.

TIP!

Dierfysiotherapeuten hebben zich verenigd in de Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie bij Dieren (NVFD). Op de website van deze vereniging, staan de adressen en telefoonnummers van de aangesloten dierfysiotherapeuten gesorteerd op postcode. Daarnaast staat er nog algemene informatie op deze site.